Reis

6 november (Wouter van der Vinne)

2010-02-08T14:11:30Z

Dagverslag 6 november

door Wouter van der Vinne

Na de eerste goede nachtrust in drie dagen, wakker worden in een vijf sterren hotel in Kuala Lumpur heeft wel iets magisch. Even rustig uit het raam starend naar de skyline van Kuala Lumpur kom je weer tot jezelf. Dan is het tijd om onszelf voor het eerst in een net pak te steken om te gaan kijken bij een paar bedrijven op het TPM, technology park Malaysia. Eerst is er gelukkig nog een ontbijt. Het kostte ons voor de tweede dag op rij moeite om niet met open mond rond te lopen in het hotel. Gelukkig went de aanblik van veel goed eten wel erg snel. Het ontbijt heeft iets weg van ontbijt, lunch en avond eten in één. Na een flink vol geladen bord weg te hebben gewerkt met een vers geperst glaasje sap erbij is het tijd om te vertrekken. We worden opgehaald vanuit het hotel met de bus van het TPM. Dan ga je je toch afvragen of het bedrijven terrein van Twente zijn persoonlijke bus heeft, maar we betwijfelden het. Ondertussen waren twee mensen rustig blijven slapen want de wekker stond nog op de oude tijd, Bram en Rick zijn gelukkig later met een taxi naar het TPM gekomen.

Aangekomen bij het hoofdgebouw van het TPM is onze eerste indruk dat het erg koud is binnen. Het blijkt dat hoe kouder de airco kan hoe rijker het bedrijf is, dus dit zullen we nog wel vaker tegenkomen. Het gebouw bleek ook aardig nieuw want het was nog erg leeg en de bureaus stonden nog ingepakt in de hal.

Na een wat chaotische start, de mensen wisten zelf ook nog niet helemaal wat ze met de beschikbare apparatuur aanmoesten kregen we een interessante presentatie over wat het TPM nou precies doet.

Het TPM faciliteert opstartende bedrijven bij het omzetten van innovatie in een echt product. Er zijn plekken voor startende bedrijven met mogelijkheden om door te groeien naar de wat grotere panden mocht het product aanslaan. Verder zijn er allerlei faciliteiten op het terrein zoals fitness en eetzalen om de startende werknemers het zo comfortabel mogelijk te maken.

Hexosys is één van die startende bedrijfjes die al wat langer meedraait. Dit bedrijf waar we later een demonstratie gaan krijgen geeft nu eerst een presentatie over wat ze nou maken. Hexosys maakt protocol analyzers. Als er nieuwe protocollen op de markt komen zoals USB3 of SATA, moeten apparaten die het protocol gaan gebruiken getest worden om te kijken of er geen fouten inzitten. Hexosys moet dus zo snel mogelijk een nieuw product ontwikkelen om het protocol te kunnen analyseren zodat zelfs de eerste gebruikers van het protocol de apparaten van Hexosys kunnen gebruiken.

Na de presentaties worden we onder motor escorte naar het bedrijf IRIS gebracht. Na een controle van onze 'oude' paspoorten mogen we naar binnen. Bij IRIS maken ze namelijk elektronische paspoorten en andere identificatie systemen. De bedrijfspresentatie leert ons dat IRIS op veel vlakken actief is, maar dat identificatie wel hun belangrijkste onderzoeksrichting is. Na de presentatie kregen we allemaal een elektronisch pasje en mochten we een paar van hun systemen zelf uitproberen. Zoals de vinger afdruk scanner, de elektronische paspoorten en automatische douane poortjes die in Maleisië al gebruikt worden op het vliegveld. In Maleisië werkt de ID-kaart van de inwoners ook al als betaalpas, rijbewijs, OV-chipkaart enzovoort. Hier zijn ze dus best wel vooruitstrevend in. Er werd aangeboden om voor iemand van de groep een elektronisch paspoort te laten maken. Door mijn verleden met paspoorten werd ik direct naar voren geroepen en had ik binnen een kwartier een beter paspoort dan ik van de douane op Schiphol als noodpaspoort had gekregen. Het zag er overtuigend uit, maar hij is jammergenoeg ongeldig.

De lunch werd gehouden in de food court van het bedrijven terrein. De mensen van Hexosys wilden ons hierna erg graag de protocol analysers die ze hebben gemaakt laten zien. Er was in hun kantoor een mooie opstelling gemaakt met een computer en SATA harde schijf met een SATA protocol analyser ertussen. Hier werden verschillende tests mee gedraait en het zag er allemaal erg interessant en goed doordacht uit. We mochten ook het apparaat van binnen zien. Er werd nog gesuggereerd dat als we nog op stage wilden we altijd bij Hexosys konden aankloppen. Na de enthousiaste mensen en de leuke demo zijn we misschien nog wel geneigd dat ook te doen.

De op vier na hoogste toren van de wereld staat ook in Kuala Lumpur en hier zijn we heen geweest om thee met cake in een draaiend restaurant te eten. Wat een prachtig uitzicht over Kuala Lumpur leverde dat op. Het officiële programma was hiermee afgerond en iedereen had de avond 'vrij'. Met de taxi zijn we met wat mensen naar de digital mall gegaan, een soort van media markt XL met honderden stalletjes met de allernieuwste elektronica. We keken onze ogen uit, van echte Iphones tot nep Iphones. Van laptops tot stereosets, als je het hier niet kunt krijgen dan bestaat het waarschijnlijk niet.

De avond werd afgerond met het uit eten gaan bij een 'duur' restaurant voor iets van 7 euro en een Americano koffie bij de Starbucks die meer op thee dan koffie leek. Het was weer een mooie dag en met alle nieuwe indrukken nog vers in ons geheugen was het tijd om te gaan slapen in ons vijf sterren hotel.

17 november (Danny Bruins)

2010-01-31T18:44:11Z

Dagverslag 17 november

door Danny Bruins

Het dagverslag van vandaag zal iets anders zijn dan de andere dagen. Het was van tevoren namelijk al bekend dat dit de zwaarste dag van de hele reis zou worden. Vandaar dat dit verslag opgebouwd is als een verslag van een sportwedstrijd waarbij de tijdnotatie gebruikt wordt als houvast voor mij, de auteur.

7:15 Koreaanse tijd.

Zoals beloofd zou het vandaag een zware dag worden aangezien het vliegtuig waar we zojuist uit gestapt zijn eveneens ons hotel zou zijn. En daarmee was de maximaal te behalen nachtrust dus de 4 uur van deze vlucht.

Wat de vlucht betreft kan ik weinig melden aangezien ook ik de hele vlucht geslapen heb. Het vliegtuig was wel iets minder luxe dan de vliegtuigen van Singapore Airlines, maar goed dat maakt dus niet uit als er alleen maar geslapen wordt.

7:45 We zitten op het vliegveld te wachten op het ontbijt het duurt best lang en iedereen heeft enorme trek, is enorm moe of een combinatie van deze zaken.

8:00 Het ontbijt is precies klaar op het tijdstip dat we bij de bus moeten verzamelen. Iedereen propt snel zijn ei kaas groente sandwich naar binnen en giet het zwarte goud door de spreekwoordelijke loden pijp. Op naar de bus.

9:00 Op dit moment zit, of beter gezegd ligt bijna iedereen in de bus. De bus is namelijk even weggereden naar een rustige parkeerplaats in afwachting van een aantal begeleiders. De aanwezigen in de bus maken van deze gelegenheid gebruik om even bij te tanken.

9:45 De bus begint weer te rijden om onze begeleiders op te halen. De afgelopen 45 minuten lijken binnen een kwartier voorbij te zijn gegaan. Iedereen was weer aan het slapen en met nog twee bedrijfsbezoeken en veel reizen voor de boeg belooft het nog een leuke dag te worden.

10:30 Na ongeveer een half uur slapen op het Koreaanse wegennet komen we stipt op tijd inmiddels samen met onze begeleiders Eric Klumperink en Michel de Jong aan bij RUC wat net als het vliegveld in de zone Incheon ligt. RUC (RFID/USN Center) is een bedrijf dat faciliteiten verschaft en adviezen geeft met betrekking tot de productie van RFID systemen.

Bij RUC werden we hartelijk welkom geheten en aangezien we stipt op tijd waren konden we direct door lopen naar de vergaderruimte waar een aantal presentaties gegeven zou worden. Het ging dus allemaal lekker soepel. Maar toen ontdekte iemand een koffieautomaat. Het gevolg was dat een groep van ongeveer 15 vermoeide studenten niet anders kon dan eerst een kop koffie halen.

Iets verlaat begonnen we aan de presentaties die gevolgd werden door een rondleiding langs de cleanroom en verschillende labs die RUC heeft. Aangezien deze laboratoria met een RFID of fingerprintreader beveiligd waren werd er verschillende malen geprobeerd om binnen te komen. Helaas bleken onze collegekaarten of vingers niet van het juiste kaliber en het enige gevolg was wat gepiep.

12:00 Na het interessante bezoek aan RUC is het inmiddels tijd voor onze eerste traditionele Koreaanse maaltijd. Er was meteen een groot verschil te merken met de lunches in Vietnam. In Korea eten ze vanwege hygiëne en milieu met platte metalen stokjes wat het eten toch iets moeilijker maakte. Een andere uitdaging zat in het feit dat we in kleermakerszit op de grond zaten.

Het eten zelf stond grotendeels rauw op tafel en kon je klaarmaken met de branders die in de tafels verwerkt zaten. Daarnaast stonden er nog enkele groenten op tafel die men rauw kon eten. Dit was dan ook onze eerste kennismaking met Kimchi, gefermenteerde groenten, dat een traditioneel Koreaans bijgerecht is. Deze Kimchi kon niet iedereen even goed waarderen.

15:00 Na de Lunch en nog meer slapen in de bus komen we zo rond een uur of drie aan bij KITECH in Seobuk-gu. Bij het Korean Institute of Industrial Technology werden we eveneens ontvangen met een presentatie. Deze presentatie was helaas van een niet zo hoge kwaliteit. Snel door naar de rondleiding dus.

Bij de rondleiding hebben we veel interessante zaken gezien. Zo was er een demonstratie van een 4-potige robot die nog geen body had. Er was dus veel techniek te zien. Vervolgens volgden er nog een aantal robots met als hoogtepunt EveR-1. Deze humanoid heeft heel veel sensoren in haar gezicht die nagenoeg natuurlijke gezichtsuitdrukkingen mogelijk maken. Uiteindelijk heeft EveR-1 nog voor gezongen.

19:00 Het is inmiddels al avond en we zitten in een restaurant voor een snelle maaltijd. Dit avondeten lijkt wel wat op de lunch aangezien ongeveer de zelfde ingrediënten weer met een brander op tafel klaargemaakt worden.

19:30 Leon Abelman heeft zich bij ons gevoegd en met zijn allen lopen wij het Nanta-theater in voor een Nanta voorstelling.

Op het podium in de zaal staat een grote keuken, 4 koks en een gastheer komen op en het is de bedoeling dat ze in het komende uur de complete catering voor een bruiloft gaan voorbereiden en klaarmaken. Wat volgt is een gigantische show waarin de koks met behulp van allerlei keukengerei, groenten en andere zaken die voorhanden zijn muziek maken terwijl ze gerechten klaarmaken. Het is lastig om het effect hiervan op papier te zetten maar het was werkelijk een groots spektakel.

Het publiek werd op een interactieve manier bij de show betrokken. Zo werd Daniël het podium opgevraagd samen met een Koreaanse vrouw om een soep te proeven. Dit moesten ze doen in een traditioneel kostuum en aangezien de soep erg zoet gemaakt was leverde dat schitterende plaatjes op. Een tijdje later werd Leon Abelman gemaand om actiever mee te doen, hij zat namelijk met zijn benen en armen over elkaar in de stoel. Niet lang daarna moest Diederik opstaan en iets zeggen waarvan het nut mij nog steeds onbekend is. Tegen het einde van de show was er een soort van kookwedstrijd waarbij Tijmen samen met een Koreaanse vrouw het op moest nemen tegen twee andere Koreanen. Uiteraard werd deze wedstrijd door Tijmen gewonnen, waarbij hij het publiek flink aanspoorde om mee te juichen.

22:00 Na deze werkelijk schitterende show was het tijd om het hotel op te zoeken. Dit was het Lotte city hotel waar me maar 1 nacht zouden verblijven. Dit hotel was net als alle andere hotels tijdens de reis natuurlijk weer schitterend.

24:00 Het is inmiddels al laat en een aantal van de deelnemers zit in de bar van het hotel om deze vermoeiende maar ontzettend leuke dag met een biertje af te sluiten. Proost!

23 november (Maarten Segers)

2010-01-29T16:49:23Z

Dagverslag 23 November
Door Maarten Segers

Op maandag 23 November was het aan mij de taak om het dagverslag te schrijven. Het was de laatste dag van de studiereis die nog iets met de studie te maken had en we waren inmiddels redelijk gewent geraakt aan het ritme van de reis (vroeg op, lange dagen, bier). Net als een gemiddelde maandag begon ook deze voor mij verre van ideaal. Ik was de nacht ervoor gaan drinken en het lukte me niet echt om men nest uit te komen. Ik was aan de late kant en besloot het ontbijt maar over te slaan zodat ik nog tijd had om me te douchen. Toen ik iets aan de late kant dan toch in de ontbijtzaal kwam voor mijn rituele kopje koffie bleek dat de commissie besloten had om juist vandaag een wel op tijd te vertrekken.

Zinder ontbijt en zonder koffie stapte ik in de bus en moest ik het een uur volhouden met reisgenoten die veel wakkerder waren dan ik. Door onze plotselinge punctualiteit kwamen we een half uur te vroeg aan bij de Seoul National University (SNU) het bedrijf dat we die dag zouden bezoeken. Mijn hoop om verwelkomt te worden met een lekker kopje koffie werd voor de 25ste keer deze studiereis de grond in geboord en wederom kregen we ‘slechts’ water en vruchtensap.

Dit vocht hielp niet echt bij het wakker worden maar het hielp zeker wel tegen mijn kater en langzaam kwam ik bij uit de bijna comateuze staat waarin ik verkeerde. De presentaties die we kregen van een docent en een aantal studenten drongen niet echt tot me door maar ik kan me vaag iets herinneren dat ze over onderzoek en studeren aan de universiteit gingen.

Na de presentatie kregen we een rondleiding over de campus en kregen we onder andere een rondleiding door de cleanroom, de 8e of 9e die we deze studiereis hebben gezien. Deze was wel prima maar bij lange na niet de gaafste die we tijdens de reis gezien hebben. Het gaafste was nog wel een soort lucht sluis/lucht douche ding waar je doorheen moest om binnen te komen. In de gangen rondom de cleanroom hing de lucht van zware chemicaliën, iets wat geen goede invloed had op mijn (brakke) gemoedstoestand.

Ook onderdeel van de rondleiding was een kamer waar akoestische experimenten en metingen worden verricht. De muren van de kamer zijn van een meter dik geluid absorberend schuim en de kamer zelf is opgehangen in een grotere kamer zodat er ook geen trillingen via het gebouw zelf binnen komen. Het was hierdoor best moeilijk om elkaar te verstaan omdat je echt in de richting most spreken van de persoon waar tegen je praat (er zijn immers geen echo’s), ook klonk je eigen stem erg vreemd.

Na de rondleiding zijn we gaan lunchen met een aantal studenten een het hooft van de faculteit (of de directeur, kan ik me niet meer herinneren). We konden kiezen tussen traditioneel Koreaans eten, traditioneel Japans eten of een westerse biefstuk. Omdat ik eigenlijk wel een beetje genoek had van de Koreaanse keuken en best wel zin had in een fatsoenlijk stuk vlees (doen ze normaal niet aan in Azië) heb ik voor de steak gekozen. Helaas heb ik daardoor de heerlijke Japanse kwallen salade misgelopen.

Na afloop van dit heerlijke feestmaal kwam de directeur ineens met het beste idee dat ik iemand in lange tijd had horen zeggen: Laten we nog wat koffie bestellen! Ik had eindelijk mijn kopje koffie en na dit goddelijke zwarte nectar geconsumeerd te hebben begonnen mijn hersenen eindelijk to leven te komen. Jammer alleen dat ons bezoek aan de SNU l was afgelopen.

Eindelijk wakker stapte ik weer in de bus die ons terug naar het centrum van Seoel bracht en ons af zette bij het ‘Korea House’. Dit is nagebouwd dorp vergelijkbaar met het openlucht museum zoals we dat hier in Nederland kennen. Onze gids (mr. Kim) Liet ons dit stukje Koreaanse geschiedenis zien en vol enthousiasme vertelde hij over bijna ieder object aanwezig daar. We hebben ons daar ook nog een tijdje bezig gehouden met het spelen van ouderwetsche Koreaanse spelletjes waarvan er een aantal erg lijken op spelletje die vroeger in Nederland gespeeld werden, zoals het achter een stalen hoepel aan rennen in een poging hem rechtop te houden met een stokje.

Daarna namen we deel aan een Koreaanse thee drink ceremonie die geleid werd door twee vrouwen van de Koreaanse thee drink vereniging. Om te beginnen moesten we een raar (maar traditioneel) pakje aantrekken en een aantal keer knielen in een respectvolle manier (iets waar mijn lange en onsoepele lichaam niet zo heel goed toe in staat is). Daarna moesten we op de grond plaats nemen in de kleermakers zit.

Omdat we studenten ware leek het de dames van de thee drink vereniging wel een goed idee om de thee ceremonie voor academici uit te voeren. Op zich een goede keuze echter is deze ceremonie behoorlijk ingewikkeld. Het beging allemaal met de plaatsing van alle spullen (kopjes, ketel, thee pot, etc.) die moest namelijk erg precies zijn en alles moest op een speciale manier afgedekt worden met een doek. De rest van de ceremonie hield in dat alles twee keer gedaan moest worden (de eerste keer alleen om alles op te warmen) en al het schenken en het drinken in 3 keer moest gebeuren. Ook het uitdelen van de thee moest op zeer respectvolle wijze en in een bepaalde volgorde. Als ik de ceremonie is meer detail zou uitleggen zou het veel te lang worden, dus ik laat het hier maar bij.

Na deze ceremonie ongeveer een uur herhaald te hebben mochten we eindelijk naar het volgende gebouw waar we traditioneel (keizerlijk) eten geserveerd kregen. Het was zeker smakelijk, maar nets als het thee drinken veel te ingewikkeld (te veel kleine gerechtjes). Na het eten hadden we nog een traditionele dans en muziek voorstelling op het menu staan.

Aan deze show deden een aantal ‘normale’ muzikanten mee (fluiten, snaarinstrumenten, je kent het wel,) een tiental danseressen en een heleboel trommelaars. De danseressen in het bijzonder hadden echter een glimlach in hum kop gegraveerd staan die zo breed en zo extreem blij was dat deze onmogelijk echt kon zijn. Mijn theorie is dat ze of met plastische chirurgie gemaakt zijn of dat deze dames psychoactieve drugs hadden gebruikt (een andere mogelijkheid is dat het robots waren, iets wat in Korea niet eens zo heel onwaarschijnlijk is). Echter, ondanks het enorme geluidsniveau dat deze muzikanten produceerden en het feit dat ze ieder moment aangevallen konden worden door een stel doorgeslagen robots, slaagde een groot deel van onze groep er toch in om in slaap te vallen.

Toen de show afgelopen was en iedereen weer wakker was zijn we terug gegaan naar het hotel waar we onze koffers pakten in voorbereiding voor ons vertrek naar het vliegveld om 7 uur de volgende morgen. Enkelen van ons besloten toch nog even de stad in te gaan aan we kwamen bij een willekeurige kroeg aan waar om een of andere reden een aantal verschillende kleuren bier op het menu stonde. Uiteindelijk hebben we het maar bij geel, rood en zwart gehouden. Na een paar biertjes besloten we iets te snacken te bestellen en omdat we nog geen enkel van die vreemde Koreaanse teken konden lezen hebben we uiteindelijk maar een aantal willekeurige dingen aangewezen. Het bleek te gaan om nacho’s en een pittige inktvis salade. Een geslaagd einde van een geslaagde dag.

12 november (Luuk van der Velde)

2010-01-29T11:09:47Z

Dagverslag 12 november
door Luuk van der Velde

6:00 uur, de wekker! Dat is lekker wakker worden, na het slangenbloed en -gal van gisteravond en daarna een lekker biertje drinken op een terrasje waar niemand kon staan, zo laag.

Maargoed, na wederom een uitgebreid ontbijt werd het tijd om naar de bus toe te slenteren. We gaan naar het mausoleum! Hier ligt de oud Noord-Vietnamese leider en volksheld Ho Chi Minh opgebaard. Volgens de Vietnamezen is hij niet dood, maar ligt hij daar te slapen en mag men hem in zijn slaap bekijken. Elk jaar gaat hij op volgens hen op vakantie naar Rusland, hier wordt zijn make up vernieuwd en wordt hij verder onderhouden. Wanneer Ho Chi Minh op vakantie is, ligt er een pop, welke sprekend lijkt op de echte Ho Chi Minh. Welke we gaan zien is niet bekend.

Bovenstaande is allemaal mooi en aardig, maar eerst moeten we nog binnen zien te komen. Na veel zigzaggen door de stad komen we aan waar we moeten zijn, een heel groot plein, met om elke vijf meter een wacht. Om niet te lang in de rij te hoeven staan (dit kan namelijk wel een halve dag duren) zijn we er al ruim voor openingstijd. Maar, helaas, dit hebben meer mensen bedacht. Er staan al heel veel mensen. Ongeveer drie bussen Chinezen, nog twee keer zo veel Vietnamezen en vanaf de zijkant komt er een hele compagnie met soldaten aanzetten. Met ongeveer tien procent dames, welke er een beetje gek uitzien in hun legeruniform met felgekleurde handtasjes. Wederom hebben wij als groep Hollanders alle aandacht: er wordt gekeken, gewezen en geschreeuwd.

Na een minuut of tien roept Xuan dat we in een rij van twee-aan-twee moeten gaan staan, naast ons doen de Chinezen hetzelfde. Daar staan we dan, in een rij. Maar dan hoor ik achter mij Ewout hard lachen en kan ik het niet laten om achter me te kijken. En ja hoor, weer een Aziaat die het over lengte heeft. Echter dit keer is het andersom, het is een Chinees van ongeveer 1.90m, die Ewout uitlacht dat hij even groot is. Maar dan wijst Ewout naar mij, het is weer zo laat, ik mag er naast gaan staan en laten zien dat ik langer ben. Dit had HuLang niet verwacht en kijkt een beetje beteuterd, maar weet zich snel te herpakken en vraagt aan zijn vrienden of ze snel een foto willen maken. Als dit gedaan is krijgt hij nog een aai over de bol en ga ik weer in de rij staan welke langzaam begint te bewegen richting het vierkante gebouw dat Mausoleum heet.

Voordat we naar binnen mogen moeten we eerst onze camera's, telefoons en alles inleveren bij Xuan, want dit mag allemaal niet mee naar binnen. Hier wordt bij de X-ray en de metaaldetector streng op gecontroleerd. Nu nog een stuk lopen langs de rand van een groot plein, met steeds meer wachten per meter. Lachen is verboden op dit plein geloof ik. Ah, daar komt de rode loper, dan een keertje links af slaan, een trap, weer links, trap, rechts, trap, rechts. Nu loop ik de grootste en vierkantste koelkast in die ik ooit heb gezien, ook de best bewaakte, elke twee meter een Vietnamees in een rood uniform. In het midden is een groot vierkant gat gemaakt, waar in elke hoek een wachter kaarsrecht staat te wachten. In het midden, op een rechthoekig podium ligt dan Ho Chi Minh, de eerste dode die ik in mijn leven zie. Hij slaapt, inderdaad. In een hemelbed van glas.

Hop, snel naar buiten, weer lekker de warmte in. Snel het park in om te kijken hoe de dode leefde. Eerst een groot paleis, toen een kleiner herenhuis, uiteindelijk in een tuinhuis op poten. Omdat meneer Ho Chi Minh niet decadenter wilde leven dan zijn volk koos hij voor een steeds primitiever huis. Maar dat is ook decadent vind ik, als je huis niet bevalt laat je een nieuwe bouwen.. Niet te lang over nadenken.

Op de terugweg naar de bus komen we langs de ``one pillar pagoda,'' wat de naam al zegt, een pagode op één pilaar, waardoor het lijkt dat hij zweeft in het bos, boven de vijver. Na de verkoopsters die we gisteren ook zagen gedag gezwaaid te hebben, zwaaien we met de bus rechtsaf, op weg naar het volgende doel: een van de ruim vijftig minderheidsgroepen in Vietnam. Deze wonen op ongeveer tachtig kilometer van Hanoi af, dus dat wordt weer tweeëneenhalf uur in de bus zitten.

Halverwege stoppen we nog even bij een soort restaurantje, waar we naar hartenlust chips en cola in kunnen slaan. En waar het stikt van de muggen en ander zespotig gespuis. Met een volle maag kunnen we er weer vol tegen aan in de bus, inmiddels heb ik het mooiste plekje van de bus te pakken. Namelijk helemaal achterin lekker hoog bovenop de achterwielen. Wanneer de lelijke roze/blauwe stoffen koof losgemaakt was, had ik daar het beste uitzicht en nog beenruimte ook!

Na eerst naar het verkeerde restaurant gereden te zijn, gingen we naar een andere om te lunchen. Het was kwart over elf en nu al veel een veel te warm, het zweet stond bij iedereen op het gezicht en de meeste shirts waren al nat van het zweet. Gelukkig kregen we lekker pittig eten en namen de meesten er een lekker verfrissend Tigertje bij. Op naar de boot, welke ons over het meer naar het schiereiland zou brengen waar de minderheden woonden. Deze hebben speciaal voor ons (toeristen) een betonnen trap aangelegd, zodat we eens goed in hun dorpje en tuintjes rond konden banjeren.

Dit was allemaal erg interessant, maar toch knaagde er ergens dat we wel bij mensen in de tuin rond aan het stappen waren. Ik bedoel, wanneer ik uit mijn raam zou kijken en er is net een bus toeristen in de straat gestopt, waar vijftig mensen uitstappen welke daarna bij mij in de tuin rond gaan lopen. En vervolgens ook kijken of de achterdeur open is, zou ik enigszins verbaasd en misschien wel een tikje boos reageren. Goed, na uitgeneusd te zijn, werd het tijd voor het studiegedeelte van de dag. We gaan naar de Hoa Minh dam!

In de boot van de minderheden naar de bus terug viel het ineens op dat er nog meer andere mensen op het meer waren. Dit waren een aantal van de bewoners van de dorpjes die aan het meer lagen. Zij zaten in een roeiboot en peddelden lekker rond. Alleen waren ze niet aan het roeien met hun armen, maar met hun voeten! Met een iets-wat-gekke manier van waterligfietsen kom je denk ik nog het meeste in de buurt. Echter zijn de trappers vervangen door peddels en zitten ze in hun blote bast.

Goed, na een aantal minuten bussen zijn we bij de dam. Op de een of andere manier deed deze mij aan de beginscene van the Golden Eye, waar James Bond van een dam af bungeejumpt. Na wat wachten en wat gekibbel van Xuan komt er dan een Vietnamees dametje in een geel jurkje met zwarte stippen naar ons toe gelopen en gebaarde ons dat we mee moesten lopen, het hek door. Een hele lange steile weg liep de berg in, deze zou ons naar de turbines brengen. Het lawaai gonsde overal. Eenmaal beneden konden we onze vragen stellen aan het vrouwtje, welke geen Engels kon en verder alleen maar feiten kon opsommen. Eigenlijk waren de technische tekeningen aan de wand veel interessanter en ook verrassend simpel!

Op naar de controlekamer! Nou, niet dus. Dit was het einde van de tour. Gelukkig, na een hoop gezeur en de belofte dat we het niet door zouden vertellen mochten we toch de controle kamer binnen. Hier zaten drie mannetjes alle drie achter een of twee knoppen, waar ze aan moesten draaien wanneer er een alarm af ging. Zij keken dan naar de zes getallen en beslissen dan of de klep meer open of meer dicht moeten. Ik denk dat alle studiereizigers bij zichzelf hebben gedacht: ``dit kan makkelijker,'' toen ik een blik achter het controlepaneel wierp werd ik direct teruggeroepen, dat was geheim.

Na deze indrukwekkende ervaring zijn we nog even bovenlangs gereden en daarna weer terug naar Hanoi, hier hebben we uiterst lekker vis gegeten aan een meer. Hierna gingen er nog een aantal stappen in de stad, maar ik dook moe maar voldaan m'n bed in. Morgen potten bakken en een Bia Hoi!

13 november (Arjan van der Beek)

2010-01-27T10:46:32Z

Dagverslag 15 november
door Arjan van der Beek

‘s Ochtends vertrokken we om 9.00 van het Hotel. Dit betekende dat we lekker uit konden slapen. Helaas bleef Guan Carlos met wat klachten in het hotel achter. De temperatuur was 23 graden, een frisse wind uit China zorgde voor wat extra afkoeling.

Tot een uur of 11.00 hebbben we een potten bakkerij bezocht. In Vietnam hebben veel dorpen zich gespecialiseerd in een ambacht. Het dorp wat wij bezochten had zich gespecialiseerd in potten bakken en schilderen. In het dorp was er voldoende tijd om souvenirs te kopen (en dit werd dan ook volop gedaan) in een groot warenhuis en werd er op straat afgedwongen op petten van straatverkopers. De potterbakkerij was een bekende toeristenattractie, we kwamen er meerdere Nederlanders tegen. Na afloop werden we erop gewezen dat we in de duurste winkel van het hele dorp iets hadden gekocht, maar we moesten toch van ons Vietnamees geld af.

‘s Middags gingen we langs bij Pacifab. Ze hadden een klasse 1000 clean room neergezet and vanaf mei waren ze bezig met het opzetten van een productie lijn voor druksensoren. Ze hoopten in januari 2010 in productie te gaan. Om het hele productieproces op te zetten en te begeleiden waren er experts uit de Filippijnen ingevlogen. Nu was men bezig met het ontwerp van de eerste productielijn. De (buitenlandse) medewerkers konden goed Engels. Hierdoor werden er veel vragen door ons gesteld en vonden beide partijen het een leuk bezoek. Medewerkers lieten graag zien hoe de huidige machines werkten. Uiteraard werd ook gevraagd naar de werktijden van de medewerkers. 6 werkdagen van 8 uur bleken normaal te zijn.

Na ongeveer 1,5 uur vertrokken we weer, nadat we met de medewerkers op de foto gingen en iedereen een business kaart van de assistent directeur ontving.

‘s Avonds hadden we een Bia Hoi. We kregen vaten (evenementen) bier op tafel gezet, samen met heel veel gerechten, variërend van patat tot hond tot schelpen. Vietnamezen van ITIMS schoven bij ons aan en we hadden een gezellige avond. Er werd veel getoost en gezongen. Rond een uur of 8 gingen we tenslotte weer weg naar het hotel.

7 november (Tijmen Hageman)

2010-01-04T11:12:37Z

Dagverslag 7 november
door Tijmen Hageman

Deze dag begon wederom met een heerlijk luxe uitgebreid ontbijt in het vijfsterren Grand Millennium hotel. Als echte Nederlanders wilden we natuurlijk maximaal gebruik maken van de beschikbare service: daarom lieten we onze koffers ophalen vanaf onze kamers en inladen in de bus door het personeel. Hiermee begon onze reis richting Malacca welke anderhalf uur zou duren. Die tijd gaf ons weer de mogelijkheid aan ons slaapgebrek te werken. In Malacca zouden we een tijdje doorbrengen alvorens te vertrekken naar onze eindbestemming van die dag: Singapore.

Tijdens deze reis werden we vergezeld door onze gids Gary. In zijn beste Engels heeft hij wat memorabele uitspraken gedaan zoals 'chakko' (charcoal), 'tutto' (turtle), 'white power' (white powder) en 'palm oi' (palm oil). Tijdens de reis vertelde hij ons over de rijke historie van Maleisie en Malacca, waarin ook de Nederlanders een significante rol gespeeld hebben. Malacca schijnt nogal populair bij de buitenlanders te zijn geweest, aangezien het achtereenvolgens in handen van de Chinezen, Portugezen, Nederlanders en vervolgens de Engelsen is geweest.

In Malacca aangekomen bezochten we eerst de oudste Chinese begraafplaats in Maleisie. De graven zagen eruit alsof ze alleen weggelegd waren voor de rijken, en lagen idyllisch tussen de heuvels. Ook bezochten we nog een tempel gewijd aan een beroemde generaal voordat we begonnen aan de lunch. Deze lunch brachten we door in de VIP-ruimte van een restaurant waar we konden genieten van een wijd scala aan gerechten, waaronder struisvogel en krab. Vooral de laatste leverde veel vermaak aangezien we ze met hamers en krakers te lijf mochten gaan.

Na dit vermakelijke maal vervolgden we onze tour onder leiding van onze gids en bezochten achtereenvolgens een oude Christelijke kerk, het oude 'Stadthuys' en een ruine wat eens een kerk en vervolgens een fort was geweest. Hier waren duidelijk invloeden te zien van de Nederlandse overheersing in de 17e en 18e eeuw, zoals graven die gegraveerd waren met oud-Hollandse taal.

Temperaturen waren ondertussen geklommen naar een hoog en zweterig niveau, waardoor de korte aanwezigheid in winkeltjes met airco wat opluchting leverden. Een ritje in een uitzichttoren vergelijkbaar met de 'pagode' uit de Efteling leverde ons een prachtig uitzicht over Malacca. We vervolgden onze tour in een ritje in een zogenaamde 'trishaw', een fiets met plaats voor krap twee passagiers. De bestuurders lijken er een sport van te maken hun trishaw uit te rusten met zoveel mogelijk opvallende kitscherige bloemen en uiteenlopende muziek. We bezochten de lokale Chinatown, nuttigden wat locale specialiteiten en kochten wat souvenirs alvorens we onze reis richting Singapore vervolgden. Ondertussen hebben we nog een stop gemaakt bij een winkel met Maleisische specialiteiten, welke volgens Gary vooral druk bezocht werd door Singaporeanen. Dit gaf ons weer een prachtig voorbeeld van de overbezetting waar Maleisie mee kampt: er waren praktisch meer personeelsleden aanwezig dan klanten. Nadat iedereen voorzien was van de nodige 'white coffee', ranzige chocolade en andere consumeerbare producten vertrokken we richting Singapore.

De oversteek van Maleisie naar niemandsland ging soepel en het binnenkomen van Singapore verliep ook zonder problemen. Hier namen we ook afscheid van onze gids, welke dezelfde dag nog terug ging naar Kuala Lumpur. In Singapore wist de buschauffeur het nog voor elkaar te krijgen te verdwalen waardoor we nog later aankwamen. We vervolgden onze reis naar het luxe 'Park Royal' hotel, wat qua luxe niet veel onderdoet aan het 'Grand Millennium' hotel. Nu het tegen een uur of 11 aanliep, was het toch tijd om eens aan het avondmaal te beginnen, en dus waaierde de groep uit in meerdere eenheden die elk hun eigen eettent op ging zoeken. Hierna bleef nog genoeg tijd over om Singapore eens te gaan verkennen.

5 november (Juan Carlos Villamil Oostra)

2010-01-04T11:11:30Z

Dagverslag 5 november
door Juan Carlos Villamil Oostra

Een uitgebreide entertainment unit, daar heeft iedereen uitgebreid gebruik van kunnen maken (en dus uiteraard gemaakt) tijdens de bijna 12 uur durende vlucht tussen Schiphol en Singapore, waar een logistiek bijna perfect uitgevoerde overstap (er was maar één uur de tijd voor) volgde zodat we, volgens schema, rond 8 uur in de ochtend in Kuala Lumpur landden. Een Universiteit Twente bordje in de handen van een keurig op tijd opgestelde gids van het hotel zorgden ervoor dat de botsing met de weersomstandigheden (temperaturen rond de 30 graden met een luchtvochtigheid van 90 %) beperkt bleef (in tijd welteverstaan) en na ongeveer één uur in de bus konden we inchecken in het hotel. Ondanks de lichamelijke vermoeidheid, welke later door een bezoek aan het zwembad of aan de sauna geprobeerd zou worden te verminderen, devoreerden onze ogen elk detail van het land dat we voor het eerst: de bomen, het verkeer, de (rode) aarde, de huizen, de ontelbare tweewielers, onderweg naar onze onderdak voor de komende twee dagen.
Na een eerste aanraking met de lokale delikatessen stond ’s middags het eerste uitje op het programma:een bezoek aan de Batu grotten, een tot tempelcomplex omgebouwde grotten systeem, met de 42 meter hoge beeld van de hindi godheid Murugan. Iets hoger was de skybridge tussen de Petronas twin towers, laatste en hoogste punt van het toeristisch programma. Eten en slapen nog, de avontuur is net begonnen..

8 november (Guus Kuiper)

2010-01-04T11:10:38Z

Dagverslag 8 november
door Guus Kuiper

Gisteravond hebben de studiereizigers het fenomeen de Thaise disco ontdekt. Daar werd moderne muziek gedraaid, maar er waren ook optredens van schaars geklede zangeressen. Het meest opvallend waren echter de (ingehuurde) dames die de drankverkoop probeerden te stimuleren. Na deze geslaagde avond was er voor het eerst en tevens het laatst deze reis geen ochtendprogramma. Dit keer geen wekker die al om 7 uur af gaat vanwege het overvolle programma. Tijdens dit vrije dagdeel zijn een aantal mensen wel op avontuur gegaan in de bijzondere wijken van Singapore. Achter het Park Royal hotel is de Indische wijk gevestigd. Daar was onder andere een fraaie tempel te zien met beelden van vreemd uitziende goden. Een andere bijzondere wijk is Chinatown. Hier waren de winkelstraten versierd met prachtige lampionnen. De laatste locatie die bezocht was voordat het echte programma van deze dag begon was het eiland Sentosa. Per monorail kwamen we hier aan nadat we een groot aantal bouwplaatsen gepasseerd waren. Dit was de ideale locatie om even uit te rusten na een aantal drukke dagen. We konden hier prima pootjebaden en via een hangbrug was het meest zuidelijk punt van Azië te bereiken.

’s Middags stond er ’High Tea’ ingepland, en dat moet zeer letterlijk opgevat worden. Voor de zoveelste keer (4e om precies te zijn) gingen we een heel hoge toren op om o.a. van het uitzicht te genieten, en om enorm decadent te gaan eten. Op de 70e verdieping van het Swiss Hotel-gebouw zit restaurant Equinox. Het heeft een fantastisch uitzicht over de haven en over het Manhattan van Singapore. Het buffet erbij was weer helemaal op-en-top vijf sterren. Die avond zijn we ook nog op ‘night safari’ geweest, wat eigenlijk neerkwam op een soort dierentuin waar je via een tram of lopend tochten langs allerlei flora en fauna van de wereld kon maken.

16 november (Daniel van Schoot)

2010-01-04T11:08:24Z

Dagverslag 16 november
door Daniel van Schoot

Na weer een goede overnachting in Hong Ngoc, ditmaal versie 1 in een suite, was er weer een ontbijt te nuttigen om daarna snel naar het Instruction Training in Material Science (ITIMS) te gaan op Hanoi technical university (HUT) te gaan. Eindelijk kan ik wel zeggen, aangezien Tuan al de hele tijd in Vietnam mee was en had geholpen en hij professor is aan ITIMS. Het was vandaag nog verder afgekoeld naar een graad of 17-19 met een windje waardoor het soms fris aanvoelde. De vietnamezen grepen deze gelegenheid dan ook aan om zich winters te kleden.

Onderweg naar HUT werd er nog gezongen aangezien ik jarig was. Eenmaal aangekomen kregen we een presentatie over het ontstaan van ITIMS en HUT, midden jarig 50. De HUT heeft veel connecties met het buitenland, waaronder met Nederland. Er wordt samengewerkt met de UT en de UvA. Tussendoor werd er een kopje koffie gedronken waarbij uitgebreid werd bijgepraat met aanwezige Vietnameze studenten die ook mee waren naar Halong Bay. Wat opviel naar aanleiding van de presentatie en gesprekken was dat de HUT wel vergelijkbaar was met de UT maar van een stukje lager niveau.

Terug in het lokaal hield Tuan een presentatie over zijn v akgebied; biochemie en het onderzoek dat zijn afdeling daarnaar doet. Er is ook nog een grote MEMS-poot maar die waren vergeten een presentatie te komen geven, zo gaat dat soms in Vietnam. Om bij te komen van dit alles werd een heerlijke lunch genoten in de mensa van de universiteit tussen de studenten. Tuan liet ons vervolgens de campus zien; de gebouwen zijn wat ouder dan op de UT maar er is ook veel nieuwbouw die er goed uit zag. In tegenstelling tot in Nederland is er in Vietnam voor universiteiten niet de mogelijkheid geld binnen te krijgen uit derde geldstromen (bedrijven). Daardoor is bv. de HUT geheel afhankelijk van de overheid en hebben ze minder budget te besteden.

De campus was erg mooi maar wat opviel is dat brommers en scooters vrijelijk over de campus mogen scheuren. Het eerste en enige ongeluk waargenomen ongeluk gebeurde toen we op weg waren naar het ITIMS; achter ons raakte twee brommers elkaar en vielen omver. Niemand raakte gewond. Frapant; in de wijde omtrek (zo’n 50 meter) waren geen andere brommers te bekennen… Eenmaal aangekomen bij het ITIMS-gebouw kregen we van een aantal studenten een rondleiding langs voorzieningen. Veel van de apparaten waren geschonken door de UT en bevatten dan nog veel Nederlandse tekst bij de bedieningsknoppen.

Na deze vermoeiende exercitie moest er uiteraard bijgekomen worden met een kopje thee dus dat gebeurde buiten. Tuan had een verassing voor ons; hij had speciale rood met witte FC TWENTE. (mind the dot!) laten maken! 29 stuks in totaal, nummers 1 tot en met 29. Lars bemachtigde nummer 1, de keeperstenue en ikzelf nummer 23, de Vietnamese leeftijd die ik vandaag heb bereikt (in Vietnam ben je 1 als je wordt geboren).

Deze shirtjes moesten natuurlijk gebruikt worden dus toogden we ons naar het stadion waar een match zou plaatsvinden tussen een wisselende selectie van zeven van ons tegen de medewerkers van ITIMS. Helaas waren zijn wat meer beoefend dan wij waardoor we een 5-3 nederlaag leden. Het was wel een mooie en sportieve wedstrijd.

Nu moest er nog even snel gegeten worden met de Vietnamezen in een Bia Hoi, waarbij de Vietnamezen het wel heel bont maakten door het op een keihard zuipen te zetten. Voor we naar het vliegveld vertrokken voor onze vlucht was er nog een indrukwekkend afscheid van Tom, Tuan en Xuan die zoveel voor ons hebben betekend. Om 12 uur eindigde de dag en zaten we in het vliegtuig richting Zuid Korea en was ik niet meer jarig.

9 november (Rick van Keken)

2010-01-04T11:04:52Z

Dagverslag 9 november
door Rick van Keken

Gisteravond na de nightsafari om 0:00 kwam iemand (Luuk) met het verschrikkelijke plan om nog een biertje te gaan drinken ook al zou de wekker om 7:00 weer gaan. Zo begon dus onze aftersafari en de zoektocht naar de vloeibare tijgers oftewel het plaatselijke Tigerbeer. Helaas is dit niet gelukt aangezien we in een tent eindigden waar dit specifieke bier op was, vandaar hebben we ons doel bijgesteld en king fisher besteld. Nadat onze fooi geweigerd werd en we dus maar wat extra’s hebben achtergelaten gingen we dan toch eindelijk slapen.

De volgende ochtend na een veel te vroege wekker, een verfrissende douche en een wederom uitstekend ontbijt gingen we met de bus richting SSMC, een bedrijf dat wafers maakt maar niet zelf ontwerpt. Er werken ong. 1215 mensen en ze hebben een cleanroom van 10.000m2.
Na een presentatie van het bedrijf gaf Lars een praatje over onze UNIVERSITEIT TWENTE. en onze studie. Na nog een praatje van een engelsman die in Nijmegen had gezeten en wat een wat technischer verhaal was waar ik jullie niet mee ga vervelen gingen we de cleanroom bezoeken.
Deze cleanroom was een klasse 100 met een inspectieruimte van klasse 1. Dit is een maat voor de hoeveelheid stofdeeltjes van een bepaalde grote binnen 1m3 lucht. Hoe lager hoe beter dus. Onze cleanroom bij Mesa+ heeft ter vergelijking klasse 10.000 met sommige plekken 1000.
Binnen deze cleanroom hadden ze ontzettend coole transportsystemen aan het plafond hangen waarop karretjes met wafers erin werden getransporteerd. Verder waren er heel veel (dezelfde) machines en veel productielijnen te zien. Op het eind werd er natuurlijk nog even een groepsfoto gemaakt in cleanroompakken waarna we gingen lunchen bij het bedrijf zelf ipv Pasir Ris park doordat het bezoek nogal was uitgelopen. Bij de lunch hebben we de grote baas nog even gezien en gesproken en heb ik bbq’ed stingray uitgeprobeerd.

Toen begon de busreis naar ASMI FEMS waar de meesten even een half uurtje slaap hebben ingehaald.
Bij het bedrijf dat machines maakt waarmee wafers en dergelijke gefabriceerd kunnen worden werden we ontvangen door een nederlander die daar werkte. Nadat hij en Lars weer een praatje hadden gehouden kregen we nog een praatje van een Singaporees over een van hun producten, een vertical furnace voor wafers. Deze eindigde met de mooie quote “Listen to your customers’ problems; their problems today are your dollars tomorrow!”.
Hierna werd de groep in tweeën gesplitst en kregen we eerst een ronleiding door de fabricagehal waar de onderdelen voor de producten werden gemaakt. Het hard van een WBer zou hier zeker sneller van gaan kloppen met de enorme apparaten waarmee aluminium werd gesneden, gebogen, gelaserd, geknipt etc.
Doordat we weer veel waren uitgelopen kregen we een versnelde tour door de assemblagehal, een cleanroom van klasse 10.000, waar het uiteindelijke product in elkaar werd gezet. Deze rondleiding werd ook door een nederlander gegeven waardoor we 2 van de 3 nederlanders in het bedrijf hebben ontmoet. Na nog wat laatste uitleg gingen we snel terug naar het hotel voordat de bus weg zou gaan.

Bij het hotel vielen we in groepjes uit elkaar die allemaal zelf wat te eten gingen zoeken. Wij namen de taxi naar de Singapore Flyer, ’s werelds hoogste reuzenrad van 165m hoog. Vanaf daar zochten we een restaurantje en begon onze queeste om onze resterende Singaporese dollars, ong. 100pp, er doorheen te jagen. Na een maaltijd van ramen een soort noodle soep, wat drinken/biertjes en 10 dollar lichter kwamen we erachter dat dit een onmogelijke opgave ging worden. Tijdens het eten hebben we waarschijnlijk de slechtst geacteerde soap ooit gekeken die gelukkig engels was ondertiteld zodat wij het ook konden volgen.
Na het eten hebben we nog even rondgelopen waarna ik samen met Maarten en Denick nog even bij het Paulaner Bräuhaus een biertje heb gedronken terwijl de rest doorliep. Hier hebben we nog net even kunnen genieten van wat life muziek van twee meisjes die zongen en op de gitaar speelden. Toen we weggingen kwam de serveerster naar ons toe met de mededeling dat het happy hour was en we nog een gratis biertje konden krijgen. Helaas moesten we toch echt gaan omdat we op tijd bij de Flyer moesten zijn die we gingen bezoeken. Voordat we dit aan drie verschillende serveersters hadden duidelijk gemaakt die er volgens mij nog steeds niks van begrijpen waren we alweer wat verder en moesten we ons flink haasten naar de flyer toe.

Om de flyer in te komen en allen studentenkorting te krijgen moesten we aantonen dat we studenten waren. Het was dus tijd om de studentenkaart tevoorschijn te halen. De mensen die die vergeten waren gebruikten een willekeurig ander kaartje of ‘leenden’ het kaartje van iemand anders die al geweest was. Uiteindelijk kwamen zelfs de begeleiders binnen met korting.
Daarna begon het 30 minuten durende tochtje naar het zichzelfbenoemde ‘dak van de wereld’ waar we een prachtig uitzicht hadden over de nachtelijke en indrukwekkende skyline van Singapore en waar dan ook menige foto’s zijn genomen. Nadat we na een eigenlijk te kort tochtje weer veilig op de grond stonden moesten we zelf maar zien wat we deden. Vrije tijd dus! en omdat het de laatste dag in Singapore was konden we natuurlijk niet direct terug naar het hotel.

Ik ben uiteindelijk met nog een paar bij een kroegje uitgekomen waar ze nog jazz, blues en oude rock draaiden. In dit kroegje gingen vele Singaporeanen los op de dansvloer met jaloersmakende dansmoves, het bleek dan ook een danscafe te zijn waar elke dag danslessen werden georganiseerd. Na een nadere inspectie bleek het tevens een evangelische kroeg te zijn waar teksten op de muur prijkten als “Let music show the way”. Ook hingen er een aantal tv’s waarop continue religieuze teksten en hele slechte (woord)grappen over het geloof voorbijkwamen. Een voorbeeld: “The best mathematical equation I have ever seen: 1 cross + 3 nails = 4given”.
Nadat we een tijdje mensjes hadden gekeken hebben we uiteindelijk met nog steeds teveel dollars op zak toch maar de taxi terug naar het hotel genomen waar de wekker alweer veel te vroeg om 6:00 gezet moest worden om het vliegtuig naar Hanoi, Vietnam te halen.